Dz.U.62.10.49- tekst: ost.zm. 1997-12-27  Dz.U.97.114.739
Dz.U.62.10.49
1975-06-01zm.wyn.z:Dz.U.75.17.94
1990-05-27zm.wyn.z:Dz.U.90.34.198
1996-01-01zm.wyn.z:Dz.U.95.141.692
1997-12-27zm.:Dz.U.97.114.739

USTAWA

z dnia 15 lutego 1962 r.

o obywatelstwie polskim.* 

(Dz. U. z dnia 21 lutego 1962 r.)

Rozdzial 1. 

Obywatele polscy.

Art. 1. W dniu wejscia w zycie niniejszej ustawy obywatelami polskimi sa osoby, które posiadaja obywatelstwo polskie na podstawie dotychczasowych przepisów.

Art. 2. Obywatel polski w mysl prawa polskiego nie moze byc równoczesnie uznawany za obywatela innego panstwa.

Art. 3. 1. Zawarcie zwiazku malzenskiego przez obywatela polskiego z osoba, nie bedaca obywatelem polskim, nie powoduje zmian w obywatelstwie malzonków.
2. Zmiana obywatelstwa jednego z malzonków nie pociaga za soba zmiany obywatelstwa drugiego malzonka.

Rozdzial 2. 

Nabycie obywatelstwa polskiego.

Art. 4. Dziecko nabywa przez urodzenie obywatelstwo polskie, gdy:
1)oboje rodzice sa obywatelami polskimi albo
2)jedno z rodziców jest obywatelem polskim, a drugie jest nieznane badz nieokreslone jest jego obywatelstwo lub nie posiada zadnego obywatelstwa.

Art. 5. Dziecko urodzone lub znalezione w Polsce nabywa obywatelstwo polskie, gdy oboje rodzice sa nieznani badz nieokreslone jest ich obywatelstwo lub nie posiadaja zadnego obywatelstwa.

Art. 6. 1. Dziecko rodziców, z których jedno jest obywatelem polskim, drugie zas obywatelem innego panstwa, nabywa przez urodzenie obywatelstwo polskie. Jednakze rodzice w oswiadczeniu zlozonym zgodnie przed wlasciwym organem(1) w ciagu trzech miesiecy od dnia urodzenia sie dziecka moga wybrac dla niego obywatelstwo panstwa obcego, którego obywatelem jest jedno z rodziców, jezeli wedlug prawa tego panstwa dziecko nabywa jego obywatelstwo.
2. W braku porozumienia miedzy rodzicami kazde z nich moze zwrócic sie w ciagu trzech miesiecy od dnia urodzenia sie dziecka o rozstrzygniecie do sadu.
3. Dziecko, które nabylo obywatelstwo obce zgodnie z ust. 1 lub 2, nabywa obywatelstwo polskie, jezeli po ukonczeniu szesnastu lat, a przed uplywem szesciu miesiecy od dnia osiagniecia pelnoletnosci zlozy odpowiednie oswiadczenie przed wlasciwym organem(2) i organ ten wyda decyzje o przyjeciu oswiadczenia.

Art. 7. 1. Zmiany w ustaleniu osoby albo obywatelstwa jednego lub obojga rodziców podlegaja uwzglednieniu przy okresleniu obywatelstwa dziecka, jezeli nastapily przed uplywem roku od dnia urodzenia sie dziecka. Trzymiesieczny termin okreslony w art. 6 ust. 1 i 2 liczy sie od dnia, w którym zmiana zostala ustalona.
2. Zmiany w ustaleniu osoby ojca, wynikajace z orzeczenia sadu wydanego na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa lub o uniewaznienie uznania, podlegaja uwzglednieniu przy okresleniu obywatelstwa dziecka, chyba ze osiagnelo ono juz pelnoletnosc. Jezeli dziecko ukonczylo szesnascie lat, zmiana obywatelstwa moze nastapic jedynie za jego zgoda.

Art. 8. 1. (3) Cudzoziemcowi mozna na jego wniosek nadac obywatelstwo polskie, jezeli zamieszkuje w Polsce na podstawie zezwolenia na osiedlenie sie, co najmniej piec lat.
2. W przypadkach szczególnie uzasadnionych mozna cudzoziemcowi nadac na jego wniosek obywatelstwo polskie, chociazby nie odpowiadal on warunkom okreslonym w ust. 1.
3. Nadanie obywatelstwa polskiego moze byc uzaleznione od zlozenia dowodu utraty lub zwolnienia z obywatelstwa obcego.
4. Nadanie obywatelstwa polskiego obojgu rodzicom rozciaga sie na dzieci pozostajace pod ich wladza rodzicielska.
5. Nadanie obywatelstwa polskiego tylko jednemu z rodziców rozciaga sie na dzieci, jezeli:
1)pozostaja wylacznie pod jego wladza rodzicielska albo
2)drugie z rodziców jest obywatelem polskim lub
3)drugie z rodziców wyrazilo zgode przed wlasciwym organem(4)  na nabycie przez dziecko obywatelstwa polskiego.
6. Dzieciom pozostajacym pod opieka obywatelstwo polskie moze byc nadane jedynie za zgoda opiekuna wyrazona w odpowiednim oswiadczeniu zlozonym przed wlasciwym organem(5) po uprzednim zadoscuczynieniu wymogom wlasciwego prawa obcego.
7. Nadanie lub rozciagniecie nadania obywatelstwa polskiego na dzieci, które ukonczyly szesnascie lat, nastepuje jedynie za ich zgoda.

Art. 9. (6) 1. (7) Moze byc uznana za obywatela polskiego osoba o nieokreslonym obywatelstwie lub nie posiadajaca zadnego obywatelstwa, jezeli zamieszkuje w Polsce na podstawie zezwolenia na osiedlenie sie, co najmniej piec lat.
2. Uznanie za obywatela polskiego nastepuje na wniosek osoby zainteresowanej.
3. Uznanie za obywatela polskiego rozciaga sie na dzieci uznanego, jezeli zamieszkuja w Polsce.
4. Przepisy art. 8 ust. 4-7 stosuje sie odpowiednio.

Art. 10. 1. Cudzoziemka, która zawarla zwiazek malzenski z obywatelem polskim, nabywa obywatelstwo polskie, jezeli w ciagu trzech miesiecy od dnia zawarcia malzenstwa zlozy odpowiednie oswiadczenie przed wlasciwym organem(8) i organ ten wyda decyzje o przyjeciu oswiadczenia.
2. Przyjecie oswiadczenia moze byc uzaleznione od zlozenia dowodu utraty lub zwolnienia z obywatelstwa obcego.

Art. 11. 1. Kobieta, która utracila obywatelstwo polskie przez nabycie obywatelstwa obcego wskutek zawarcia malzenstwa z cudzoziemcem lub w zwiazku z zawarciem takiego malzenstwa, odzyskuje obywatelstwo polskie, jezeli po ustaniu tego malzenstwa lub jego uniewaznieniu zlozy odpowiednie oswiadczenie przed wlasciwym organem(9)  i organ ten wyda decyzje o przyjeciu oswiadczenia.
2. Przyjecie oswiadczenia moze byc uzaleznione od zlozenia dowodu utraty lub zwolnienia z obywatelstwa obcego.

Art. 12. 1. Osoby przybywajace do Polski jako repatrianci nabywaja obywatelstwo polskie z mocy prawa.
2. (10) Repatriantem jest osoba, która przybyla do Polski na podstawie wizy repatriacyjnej. Tryb i zasady udzielania wizy repatriacyjnej okreslaja przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 114, poz. 739).
3. Przez repatriacje nabywaja obywatelstwo polskie równiez dzieci repatriantów, pozostajace pod ich wladza rodzicielska. Jednakze w przypadku, gdy repatriantem jest tylko jedno z rodziców, dziecko nabywa obywatelstwo polskie jedynie za zgoda drugiego z rodziców wyrazona w odpowiednim oswiadczeniu zlozonym przed wlasciwym organem(11)  polskim.
4. Dzieci pozostajace pod opieka nabywaja obywatelstwo polskie przez repatriacje, jezeli dokonaly jej za zgoda opiekuna wyrazona w odpowiednim oswiadczeniu zlozonym przed wlasciwym organem polskim(12) .
5. Nabycie obywatelstwa polskiego w mysl ust. 3 i 4 przez dziecko, które ukonczylo szesnascie lat, moze nastapic jedynie za jego zgoda.
6. Osoba, która utracila obywatelstwo polskie nabyte przez repatriacje, nie moze w tym trybie nabyc go ponownie.

Rozdzial 3. 

Utrata obywatelstwa polskiego.

Art. 13. 1. Z zastrzezeniem wyjatków w ustawie przewidzianych obywatel polski moze nabyc obywatelstwo obce jedynie za zezwoleniem wlasciwego organu polskiego na zmiane obywatelstwa.
Nabycie obywatelstwa obcego pociaga za soba utrate obywatelstwa polskiego.
2. Zezwolenie na zmiane obywatelstwa udzielone rodzicom rozciaga sie na dzieci pozostajace pod ich wladza rodzicielska.
3. Zezwolenie na zmiane obywatelstwa udzielone jednemu z rodziców rozciaga sie na dzieci pozostajace pod jego wladza rodzicielska, gdy drugiemu z rodziców nie sluzy wladza rodzicielska lub nie jest ono obywatelem polskim albo - bedac obywatelem polskim - wyrazi przed wlasciwym organem(13) zgode na zmiane obywatelstwa dzieci.
4. W przypadku gdy drugie z rodziców bedac obywatelem polskim sprzeciwia sie zmianie obywatelstwa dzieci lub gdy porozumienie sie rodziców napotyka trudne do przezwyciezenia przeszkody, kazde z rodziców moze zwrócic sie o rozstrzygniecie do sadu.
5. Zezwolenie na zmiane obywatelstwa rozciaga sie na dzieci, które ukonczyly szesnascie lat, jedynie za ich zgoda.

Art. 14. Obywatelka polska, która:
1)w mysl prawa obcego nabyla obywatelstwo obce wskutek zawarcia malzenstwa z cudzoziemcem lub w zwiazku z zawarciem takiego malzenstwa badz
2)posiadajac obywatelstwo obce nabyla wskutek zawarcia malzenstwa z obywatelem polskim lub w zwiazku z zawarciem takiego malzenstwa obywatelstwo polskie, po czym malzenstwo to ustalo lub zostalo uniewaznione i osoba ta w mysl prawa obcego posiada obywatelstwo obce, traci obywatelstwo polskie, jezeli zlozy odpowiednie oswiadczenie przed wlasciwym organem polskim(14)  i organ ten wyda decyzje o przyjeciu oswiadczenia.

Art. 15. 1. Obywatel polski, który przebywa za granica, moze byc pozbawiony obywatelstwa polskiego, jezeli:
1)naruszyl obowiazek wiernosci wobec Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej,
2)dzialal na szkode zywotnych interesów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej,
3)nielegalnie opuscil obszar Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej po dniu 9 maja 1945 r.,
4)odmówil powrotu do Polski na wezwanie wlasciwego organu panstwowego, 
5)uchyla sie od wykonania obowiazku wojskowego, przewidzianego przez prawo polskie,
6)skazany zostal za granica za przestepstwo stanowiace zbrodnie pospolita równiez w rozumieniu prawa polskiego lub jest recydywista.
2. W razie niemoznosci doreczenia orzeczenia o pozbawieniu obywatelstwa polskiego do rak osoby, której to orzeczenie dotyczy, lub jezeli odmawia ona przyjecia takiego orzeczenia, wywieszenie orzeczenia o pozbawieniu obywatelstwa polskiego w lokalu wlasciwego polskiego urzedu konsularnego w ciagu dni czternastu zastepuje jego doreczenie.

Rozdzial 4. 

Wlasciwosc organów.

Art. 16. 1. O nadaniu, zezwoleniu na zmiane i pozbawieniu obywatelstwa polskiego orzeka Rada Panstwa.
2. Zezwolenie na zmiane obywatelstwa polskiego nastepuje na wniosek Ministra Spraw Wewnetrznych, a pozbawienie obywatelstwa polskiego - na wniosek Ministra Spraw Zagranicznych.
3. Rada Panstwa moze upowaznic Ministra Spraw Zagranicznych do udzielania zezwolen na zmiane obywatelstwa polskiego osobom zamieszkalym za granica, jak równiez wyrazic zgode na przekazanie przez Ministra Spraw Zagranicznych decyzji w tych sprawach kierownikom niektórych urzedów konsularnych.
4. Podania o nadanie obywatelstwa polskiego oraz o zezwolenie na zmiane obywatelstwa polskiego osoby zamieszkale w Polsce wnosza do organów do spraw wewnetrznych prezydiów powiatowych rad narodowych(15) , a zamieszkale za granica - do polskich urzedów konsularnych.

Art. 17. 1. .O uznaniu za obywatela polskiego orzeka organ do spraw wewnetrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej.
2. W sprawach okreslonych w art. 6 ust. 3, art. 10, 11 i 14 orzekaja:
1)organ do spraw wewnetrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej - w stosunku do osób zamieszkalych w Polsce,
2)polski urzad konsularny - w stosunku do osób zamieszkalych za granica.
3. Oswiadczenia o wyborze obywatelstwa obcego (art. 6 ust. 1) oraz o wyrazeniu zgody na nabycie lub zmiane przez dzieci obywatelstwa polskiego (art. 8 ust. 5 pkt 3 i ust. 6, art. 12 ust. 3 i 4 oraz art. 13 ust. 3) przyjmuje:
1)organ do spraw wewnetrznych prezydium powiatowej rady narodowej od osób zamieszkalych w Polsce,
2)polski urzad konsularny od osób zamieszkalych za granica.
4. Posiadanie i utrate obywatelstwa polskiego stwierdza organ do spraw wewnetrznych prezydium powiatowej rady narodowej(16) .
5. W sprawach przekazanych do rozstrzygniecia sadowi (art. 6 ust. 2, art. 13 ust. 4) orzeka sad polski. Rzeczowo wlasciwym jest sad powiatowy, dzialajacy jako wladza opiekuncza. Miejscowa wlasciwosc sadu okresla sie wedlug miejsca zamieszkania dziecka w Polsce, a jesli nie ma ono miejsca zamieszkania w Polsce - wedlug miejsca jego pobytu w Polsce. W braku tych podstaw wlasciwym jest Sad Powiatowy dla m. st. Warszawy.

Art. 18. 1. O miejscowej wlasciwosci organu do spraw wewnetrznych prezydium rady narodowej stanowi kolejno: miejsce zamieszkania osoby, której postepowanie ma dotyczyc, miejsce jej pobytu, wreszcie miejsce jej ostatniego zamieszkania lub pobytu. W braku którejkolwiek z tych podstaw wlasciwy jest organ do spraw wewnetrznych Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy, gdy orzekanie nalezy do organu stopnia wojewódzkiego (art. 17 ust. 1 i ust. 2 pkt 1) badz organ do spraw wewnetrznych Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Warszawa-Sródmiescie, gdy orzekanie nalezy do organu stopnia powiatowego (art. 17 ust. 3 pkt 1 i ust. 4)
2. O wlasciwosci miejscowej urzedu konsularnego (art. 17 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2) stanowi miejsce zamieszkania osoby, której postepowanie ma dotyczyc, a w braku miejsca zamieszkania - miejsce pobytu.
3. Przepisy niniejszej ustawy dotyczace organów do spraw wewnetrznych prezydiów wojewódzkich rad narodowych stosuje sie odpowiednio do organów do spraw wewnetrznych prezydiów rad narodowych miast wylaczonych z województw, a przepisy dotyczace organów do spraw wewnetrznych prezydiów powiatowych rad narodowych - do organów do spraw wewnetrznych prezydiów powiatowych rad narodowych - do organów do spraw wewnetrznych prezydiów rad narodowych miast stanowiacych powiaty i dzielnicowych rad narodowych miast wylaczonych z województw.

Art. 18a. (17) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej okresli, w drodze rozporzadzenia, szczególowe zasady i tryb postepowania w sprawach o nadanie lub zmiane obywatelstwa polskiego oraz wzory zaswiadczen i wniosków.

Rozdzial 5. 

Przepisy przejsciowe i koncowe.

Art. 19. Osoby, które nabyly obywatelstwo polskie na podstawie art. 2a i 3 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstawie Panstwa Polskiego (Dz. U. Nr 7, poz. 44 z pózniejszymi zmianami), nie sa obywatelami polskimi, jezeli posiadaja obywatelstwo panstwa obcego i zamieszkuja za granica.

Art. 20. Traci moc ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstawie polskim (Dz. U. Nr 4, poz. 25).

Art. 21. Ustawa